Dijabetes tip 1
Dijabetes tip 1
Šećerna bolest najčešće javlja kod mlađih osoba (ispod tridesete godine života) sa najvećom učestalošću u vreme puberteta.
Kod dijabetesa tip 1 postupno propadaju B-ćelije gušterače koje proizvode insulin sve do apsolutnog nedostatka insulina.
Bez insulina koji pokreće glukozu u ćelije nivo šećera u krvi postaje prekomerno visok i nastaje hiperglikemija. U takvim uslovima bez insulina, jetra, mišići, masno tkivo ne samo da ne apsorbuju glukozu (ćelije gladuju) već je i oslobađaju u krvotok.
Učestalost
Učestalost pojave ovog tipa šećerne bolesti se razlikuje među državama i kontinentima: kreće se od 10 % u Srbiji do 20 % u skandinavskim zemljama. Najmanji procenat pojave je u Japanu, a veliki procenat na mediteranskim ostrvima.
Šećerna bolest tip 1 ređa je od šećerne bolesti tip 2 i predstavlja 7-10% ukupnog broja svih slučajeva dijabetesa.
Najčešće se javlja kod mladih (između detinjstva i tridesete godine života), ali može da se javi i kod starih negojaznih osoba do devedesete godine života.
Uzroci nastanka
Na nastanak dijabetesa tip 1 utiču, osim genetskih faktora, i nedostaci izvesnih aminokiselina i faktori životne sredine koji se na prethodno nadovezuju.
Beleži se češća pojava dijabetesa tip 1 u jesenjim i zimskim mesecima kada su češće i virusne infekcije. Na nastanak dijabetesa tip 1 utiču i fiziološki uticaji, odnosno lučenje određenih hormona (hormon rasta i polni hormoni u periodu puberteta).
Simptomi šećerne bolesti tip 1
Kada se proizvodnja insulina smanji na minimum, šećerna bolest tip 1 se naglo pojavi i brzo napreduje. Znakovi koji upozoravaju na pojavu bolesti su:
- učestalo mokrenje,
- ponovno mokrenje u krevet nakon što je dete već odviknuto,
- neobična žeđ,
- potreba za slatkim i hladnim pićima,
- ekstremna glad,
- nagli gubitak težine,
- slabost,
- svrab genitalne regije,
- ekstremni umor,
- zamućen vid ili druge promene vida i
- razdražljivost.
Deca koja boluju od dijabetesa tip 1 često su nemirna, apatična i mogu imati poteškoća u školi. U akutnim slučajevima dijabetesa tip 1 mogu se javiti mučnina i povraćenje. U teškim slučajevima dijabetička koma može biti prvi znak šećerne bolesti tip 1.
Spec. dr med. Ljiljana Milovanović
internista endokrinolog
